مرض شهری   

مرض شهری(۱)
مرض شهری را از بیان مرحوم صابری فومنی (گل آقا) قرض گرفته ام . ایشان نام بیماریش را گذاشته بود مرض شاه حسین . مرض شهری از این جهت گفتم که از خیلی  سالها پیش امراضی در شهرها شایع بوده که در روستاها از آنها خبری نبود .صنعتی شدن و پیشرفت درجوامع ضمن راحتی مشکلات وبیماریهایی  برای انسان بوجود آورده است . در هر صورت   دو مورد بیماری که قبلا نبوده ، نظرم را جلب کرده است . سالها پیش این ناراحتی را ندیده ویا کمتر در روستاهاخود نمایی می کرد.
     1 - بیماری چاقی  : 
        روستائیان با اقتصاد خود معیشتی که داشتند، مواد غذایی یکسال را با تولیدات خود ویا از طریق معامله پایای تامین می کردند .
     درگذشته بخش اعظم تولیدات مثل گندم تولیدی داخل به مصرف تولید کننده می رسید واندک تولیدمازاد ، بین مردم شهر وروستاهای نزدیک معامله می شد . دولت نیاز شهرها را از خارج وارد می کرد . به همین سیاق نیازهای دیگر هم در محل برآورده می شد .روستایی گوشت ، روغن ، لبنیات ، پوشاک و...مصرفیش را از تولید خود تامین می کرد. تمام مصرف از  طبیعت ودر محل به دست می آمد.محصولاتی مانند لباسهای دارای موادمصنوعی ، غذاهای کنسرو شده ، روغنهای نباتی و... محصول پیشرفت جامعه وضرورت تغذیه خیل جمعیت رو به رشد است . تا قبل از انقلاب کمتر روستایی بود که روغن نباتی مصرف کرده باشد . مصرف مردم روغن زرد واگر نداشتند روغن دنبه وپیه بود .به یاد دارم در یک دعوتی که روغن غیر حیوانی مصرف کرده بودند پدرم حالش خیلی بد شد .البته سالهابعد مصرف روغن نباتی تبدیل به عادت شد ومشکلی پیش نیامد.
      منظور از این مقدمه در باب چاقی توضیح این مطلب بود که در گذشته با اینکه مردم از روغنهای سنگین واشباع  استفاده می کردند ولی مبتلا به بیماریهای منتسب به تغذیه نامناسب نبودند . در واقع عوامل بیشمار دیگری موجب بیماریها از جمله چاقی است . در شهرهااکثر مردم به کارهای غیر یدی وفکری مشغولند. همین وضعیت چون انرژی زیادی را برایشان ذخیره می کند،موجب تغییر در بافت فیزیکی اندامهاشده وباید با حرکات ورزشی به تناسب اندام برسند. کارهای بدنی روستاانرژی زیادی طلبیده و مانع رشد بی اندازه بعضی اندام  می شود .
    حال باید دید چه شده که نسل های امروزی روستا مبتلا به مرض شهریها می شوند . چه مشکلی پیش آمده و یا چه پیشرفت وتحولی روستایی را به شهری رسانده است ؟ کجای زنجیره غذایی او به رژیم غذایی مدرن پیوسته است ؟ 
    روستا شهر شده؟ شغل وکسب وکارروستایی تغییر یافته ؟ بیکاری وکم کاری به سراغش آمده ؟ پول نفت بین او و شهری مساوی تقسیم شده؟ رفاهش بیشتر شده ؟کشاورزی ودامپروری مدرنیزه شده؟ خشکسالی کار اورا آسان کرده؟باغ و ویلا بهتر از کشاورزی شده ؟ ...
     چون مسائل اجتماعی به مانند حلقه های زنجیر متصل وتکمیل کننده همند، بی مطالعه، بیان موضوعی،  ترس ابتر گذاشتن  راه حلها را افزایش می دهد وممکن است حلقه های مفقوده ای از این زنجیره را باعث شود ولذا من آنچه از دید کند وتار بین خود در روستای گریوان وچند روستا دیدم به بیان احساسی آن پرداختم .باشد تا محققین را کیسی باشد و مبتلایان را هشداری. ...
  دوم مرض برای پستی دگر.

لینک
۱۳۸٦/۱/٧ - الیاس پهلوان