جنگل رشتخوار   

 نگاهی دوباره  
      شهر تربت حیدریه نسبت به خیلی از شهرها رشد زیادی نداشته است . بافت شهر  تغییر چندانی را نشان نمی دهد.این در حالی است که وضعیت کشاورزی ودامداری در این شهرستان وشهرستان تازه تاسیس رشتخواردرآمدخوبی راعاید مردم می کند.غیر ازعبورراه آهن ُبافق - مشهد و اقدامات اولیه ای که برای مجتمع فولاد وکارخانه سیمان در حال انجام است ُ از سرمایه گذاری کلان دولتی ومردمی خبری نیست.سرمایه های مردم این شهر هابه مشهد وتهران وحتی نیشابور سرازیر شده ولی در خود تربت حیدریه ورشتخواربکار گرفته نشده است. بیان این موضوع در یک دیدار ساده ومقایسه ی آن با سالهای پیش است ُنه بامطالعه وانعکاس نظر مردم ومسولین .
     ازاینها گذشته هدف ما دیدن طبیعت بود. طی سالیان سال تغییراتی دروضعیت منطقه وسیعی از دشتی که غرب آن به مهنه و فیض آبادمه ولات وشرق آن بعد از کیبر کوه به افغانستان می رسیده ُ بوجود آمده ولی همچنان دشتی است که بهارش بهشتی است برای دامداران .از گذشته ی دشت بزرگ جنت آباد جنگل(مربوط به شهرستان رشتخوار) وکیبرکوه (شهرستان خواف)توصیفاتی نقل است که نسل امروزی را افسانه می نماید.نام روستاهای جنگل وباغ بخشی ومحله هایی مانند آهنگران وکوده و حا جی میر وعلی نقی و...که امروزه به روستا تبدیل شده اندحکایت از وضعی غیر از وضعیت امروزدارد.
       سوابق این دشت حاکی از مالکیت افرادی مثل تیمورتاش وخیامی است که از دامداران ُ عشریه دریافت می کرده اند.غیر از دامداران ساکن در روستاهاومحله های دامداری منطقه ُ دامدارانی از بخش  زاوه و...در زمستانهادامهای خود را به این محل می آورند.
       اقدامات اولیه مالکین برای حفر چاههای عمیق وگسترش کشاورزی در اراضی ملی ومصادره ای بعد از انقلاب موجب شده تانسل حیوانات وحشی  مثل گورخر وگربه وحشی و...دراین دشت منقرض شود.صدمه اول راحفر چاه عمیق  وایجادمزارع کشاورزی به طبیعت اینجازده وصدمه بعدی که شایدهنوز کاملا آشکار نشده باشدُ سد شهید یعقوبی ُ خواهد زد. این سد برروی کال سالار در شمال روستای ملک آباد زده شده است .کال سالار سیلابهای برخواسته از دامنه جنوبی کوههای مشرف برجلگه حاصلخیز رخ رااز سمت کامه علیا وسفلی جمع آوری واز محل روستای ملک آباددر جاده رشتخوار وخواف به دشت وارد می کند.این سیلابها درمسیر خودُ مراتع ومزارع زیادی رادرجهت شمال به جنوب از کنارجاده خواف تا روستاهای روشناوند و...گنابادسیراب می نمود.ظاهر امر اینست که سد ایجادشده از پراکندن سیلابها جلوگیری کرده وهرزآبها را جهت داده وبه مزارع هدایت می کندولی فجایع زیست محیطی زیادی بدنبال خود خواهد داشت. اولین مشکل برای خود بخش کشاورزی پیش می آید.قناتها را خشکانده  ُآب چاههای عمیق محل افت کرده وآبهای شورُ این چاههاومزارع را تهدیدمی کند.منطقه جنت آبادوجنگل بهترین مزارع پنبه شهرستان رشتخوار را دارد ودو کارخانه پنبه پاک کنی در آنجا احداث شده است .
     قسمت زیادی ازگوشت ولبنیات مورد نیازشهرهای تربت ورشتخوارتوسط دامداران اینجا تامین می شود. منطقه ی بزرگی  با این وضعیت ازنظر دمداری وکشاورزی باآینده ای پر مخاطره روبروست.پرواضح است که مضرات دست بردن در طبیعت بیش از منافع آن است .
       باری به هرجهت دیدن روز جمعه از این منطقه  یادآور روزهایی بود که باخوردروهای اسقاطی در جاده ای خاکی وشنی در دمای بالای سی درجه بدون هزینه های ماموریت مرسوم امروزی ُ رفت وآمد می کردیم.  ...

لینک
۱۳۸٦/٢/٢ - الیاس پهلوان