گریوان شهر یا روستا

روستا

انسانپیش از آموختن کشاورزی و کشف فنون و ابزارهای مختلف, برای تامین نیازهایزندگی خود به کوچ و چندجانشینی می‌پرداخت. انسان‌ها برای تامین غذایموردنیاز خود و یافتن مکانی مناسب برای سکونت, به مکان‌های مناسب دارایمنابع طبیعی (مرتع, آب, حیوانات) مهاجرت می‌نمودند. از زمانی که انسانکشاورزی را آموخت و توانست ابزارهای مورد نیاز زندگی خود را بسازد بهیکجانشینی روی آورد و روستاها متولد شدند. روستاها یا دهات, اولین مراکزاجتماعی زندگی نوین انسان محسوب می‌شوند.
طبق تحقیقات باستان‌شناسان, قدیمی‌ترین دهکده‌های جهان که تاکنون بوسیله حفاران پیدا شده, درخاورمیانه واقع است. دو روستا در ”جارمو“ و ”تپه سربین“ واقع در ایران وعراق امروزی, نشان می‌دهد که یکجانشینی یا تشکیل اجتماعات روستایی, دست‌کمبه 10000 سال پیش بر می‌گردد.
با رشد و تکامل مراکز روستایی و ظهورکسب و کارهایی غیرازکشاورزی (تجارت, خدمات, حکومت‌) شهرها بوجود آمدند. بخاطر تمرکز بالای جمعیت در مناطق شهری توام با رشد پرشتاب صنایع و خدمات, به سرعت شهرها توسعه پیدا کردند در حالیکه روستاها به کندی حرکت نمودند.

تعریف ما از روستا ( ده)
قبلاز بیان هرگونه مطلبی در رابطه با تعریف ده باید باین نکته اشاره کنیم کهاصولا دادن یک تعریف جامع و مانع از ده ، کار چندان ساده ای نیست. تعریفیکه بتواند یک روستا را از شهر یا مناطق دیگر ممیز و مشخص نماید.
البتههر تعریف باید ملاکی برای خویش داشته باشد، بدینجهت به تعداد ملاک ومعیارهائی که وجود دارد، تعریف هم برای ده میتوان ارائه داد. اشکالی که درتعریف ده بر اساس ملاکهای مختلف پیش می آید در حقیقت همان مشکل ارائه دادنیک تعریف جامع و مانع میباشد که در فوق اشاره نموده ایم.
برای نشاندادن این اشکالات ( در نظر گرفتن ملاکهای موجود برای ارائه تعریف ده ) بهبیان چند نمونه از این شاخص ها که از دیدگاه جامعه شناسان و محققین جامعهشناسی روستائی ابراز شده است، می پردازیم و تنها به اشکال یک ملاک میپردازیم و بقیه ملاکها را تعریف اجمالی کرده و میگذریم.

ملاک یا شاخص قرار دادن تعداد جمعیت برای تعریف ده ( ملاک جمعیتی (
اینملاک در آمارگیریها و سرشماریهای مختلف جمعیتی مورد استفاده قرار میگیردکه بر اساس آن مناطقی که کمتر از 5000 نفر جمعیت دارند، " ده " نامیدهمیشوند. حال بگذریم از اینکه در بعضی از نقاط عملا نمیتوانند ملاک فوق راعمومیت دهند. مثلا مناطقی بوده اند که دارای 5000 نفر جمعیت نبوده اند وشهر محسوب شده اند. ( در سرشماری 1335 چند نقطه از جمله هشترود ؛ چاه بهار، میناب و... با وجود اینکه دارای جمعیتی کمتر از 5000 نفر بوده اند شهرنامیده شدند. در سرشماری 1345 هم نقاطی مانند گرمسار ؛ نظنز؛ مریوان؛ نور؛اورامانات و... شهر محسوب شدند ولی کمتر از 5000 نفر جمعیت داشتند.) امااگر یک نقطه دارای 5001 نفر جمعیت بوده را باید شهر و نقطه دیگری که 4999نفر جمعیت را داشته میبایست ده نامید. آیا عاقلانه میباشد که بخاطر یک یادو نفر اضافه یا کمتر بودن جمعیت براحتی شهری را ده و دهی را شهر کنیم؟!

ملاک نوع معیشت برای تعریف ده
یکیدیگر از ملاکهای مورد استفاده در تعریف ده ، نوع معیشت، میباشد. خلاصه اینتعریف میتواند این باشد که : ده مکانی است که اکثریت مردم آن فقط از طریقکشاورزی امرار معاش میکنند. در همین رابطه بد نیست قانون اصلاحات ارضیمصوب دی ماه 1340 را در تعریف ده ذکر نمائیم:
"
ده عبارت است از یکمرکز جمعیت و محل سکونت و کار تعدادی خانوار که در اراضی آن به عملیاتکشاورزی اشتغال داشته و درآمد اکثریت آن از طریق کشاورزی حاصل گردد..."

البته ملاکهای دیگری هم در تعریف ده از جانب محققین بکار گرفته شده است کهتوضیح و تشریح آنرا در این جا ضروری نمیدانیم، ملاکهائی مثل: ملاکجغرافیائی ؛ ملاک تاریخی ؛ ملاک کلی نگریستن به ویژگیهای مختلف اقتصادی وسیاسی و...

تعریف ده از نظر تقسیمات کشوری
ده“ (یا ”قریه“) به معنی سرزمین است. از نظر تقسیمات کشوری, ”ده“ (یا ”روستاویا ”آبادی“) در ایران, کوچکترین واحد سکونتی و اجتماعی-سیاسی است. کشوربه چندین استان (دارای استاندار), هر استان به چند شهرستان (دارایفرماندار), و هر شهرستان به چند بخش (دارای بخش‌دار), و هر بخش به چند شهر (دارای شهردار) و روستا (دارای کدخدا) تقسیم می‌شود. البته به مجموعه‌ایاز چندین ده هم دهستان گفته می‌شود که مسؤول آن دهیار نامیده می‌شود.

درمورد روستا و ده تعاریف متعدد و زیادی گفته شده ، ده یا قریه که درکتاب‌های نشر قدیم به صورت دیر هم دیده می‌شود، در زبان پهلوی ده (Deh) درپارسی باستان (Dahya) به معنی سرزمین و در اوستا به شکل دفیو (Daxya) آمدهاست.

تعاریف دهدر مطالعات جهانی
براساسمطالعات جهانی, تعریف روستا در کشورهای مختلف,‌ دارای تفاوت‌هایی می‌باشد. مثلاً در آمریکا بیشتر بر مفهوم ”مناطق روستایی“ تاکید می‌شود که بیانگرنواحی دارای چگالی جمعیتی کم است در حالیکه در بعضی کشورهای دیگر همچونایران نیز روستا بر اساس میزان جمعیت تعریف می‌شود. به عنوان مثال, ملاکجمعیت روستا در فرانسه 2000 نفر, در بلژیک 5000 نفر,‌ در هلند 20000 نفر ودر ژاپن 30000 درنظر گرفته شده است


تعاریف ده در ایران :
درایران ده از قدیمی‌ترین زمان یک واحد اجتماعی و تشکیلاتی و جایی بوده استکه در آن گروههایی از مردم روستایی برای همکاری در زمینه‌های اقتصادی ،اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی گرد هم تجمع یافته‌اند. ده اساس زندگی اجتماعیایران را تشکیل می‌دهد و اهمیت آن به اعتبار اینکه یک واحد تشکیلاتی درزندگی روستایی است، در سراسر قرون وسطی و از آن پس تا به امروز برقراربوده است.

تعریف ده در عرف :
درعرف ده عبارت از محدوده‌ای از فضای جغرافیایی است که واحد اجتماعی کوچکیمرکب از تعدادی خانواده که نسبت به هم دارای نوعی احساس دلبستگی ، عواطف وعلائق مشترک هستند، در آن تجمع می‌یابند و بیشتر فعالیت‌هایی که برایتامین نیازمندی‌های زندگی خود انجام می‌دهند، از طریق استفاده و بهره گیریاز زمین و در درون محیط مسکونی‌شان صورت می‌گیرد، این واحد اجتماعی کهاکثریت افراد آن به کار کشاورزی اشتغال دارند در عرف محل ده نامیده می‌شود.

پلاسیدرامبد (Placide Ramboud) :
جامعهشناس فرانسوی می‌گوید: ده واحد اجتماعی ویژه‌ای است که با یک فضا درارتباط متقابل است و این فضا به عنوان یک عنصر ضروری در نظام اجتماعی دهنقش دارد و به این ترتیب ده دارای بعد اجتماعی است که می‌تواند یکی ازعوامل اساسی تشکیل دهنده آن به شمار رود. ده محصول کنش‌های متقابل گروههایانسانی و فضا است، میان اعضای ده رابطه‌ای محلی وجود دارد که نتیجه کنشهایمتقابل تاریخی است و موجب پیدا شدن حافظه جمعی و محلی است و در نتیجه نوعیوجدان یا شعور جمعی به وجود می‌آورد.

تعریف ده در قانون :
درقانوناصلاحات ارضی در ایران ده چنین تعریف می‌شده است. ده یا قریه عبارت از یکمرکز جمعیت و محل سکونت و کار تعدادی خانواده که در اراضی آن ده به کارکشاورزی اشتغال دارند و درآمد اکثریت آنان از طریق کشاورزی حاصل می‌شود.

رامبد می‌گوید :
روستابرآیندی از عناصر طبیعی و عناصر ساخته شده است که به گونه‌ای زمینهسازگاری فرد را با جامعه فراهم می‌آورد و موجب جامعه پذیری می‌شود. در دهبین گروه و فضای جغرافیایی محدود و بسته و ثابت نوعی روابط اقتصادی - اجتماعی - فرهنگی وجود دارد و این روابط موجب پیدایش وحدت و یکپارچگی گروهمی‌شود و آنرا از گروه دیگر متمایز می‌سازد. اجتماع ده دارای نیروی معنویمسلط بر اعضایش می‌باشد که بر رفتار افراد نظارت عالیه شدید دارد و آنهارا به پیروی از هنجارهای اجتماعی وادار می‌کند و این نیروی معنوی همانسنت‌های روستایی و قوانین ثابتی است که بر جامعه ده حاکم است.

تونیسمی‌گوید (Tonnies)
جامعه روستایی به عنوان یک جامعه آرمانی که سرشار از تقدس ، هماهنگی و صلح و صفاست.
روث گلاس می‌نویسد (Ruth Glass) :
برای ما صفت روستایی دارای مفهوم مطبوع و مطمئنی است. زیبایی ، سادگی ،راحتی ، فراغت ، منظره‌های دلگشا ، آزادی ، صلح و صفا و آرامش است.

 

/ 1 نظر / 34 بازدید
مهران

سلام من مدیر سایت دانلود مستقیم فیلم با زیرنویس فارسی هستم. لطفاَ به من سر بزن و نظرتو راجع به تبادل لینک بگو من روزی حداقل 10 تا فیلم جدید معرفی می کنم و در عرض 20 روز گذشته تعداد بازدید کننده هام هر روز 4000 نفر هست. اگر خودتم اهل دانلود فيلم هستي اين سايت بهترين سايت در اين زمينه هست. فقط هنوز همه نميشناسنش