کدوخور

دهخدا و اعطای لقب گریوانی‌ها رسومات چله و شبهای زمستان درگریوان به لحاظ بارندگی‌های زیاد وکمبود وسایل نقلیه در گذشته‌های دور رونق زیادی داشته است. تقریبا شش ماه ازسال کاردرمزارع و باغات تعطیل ومردم به غیر ازرسیدگی به اندک دام خود کار دیگری نداشتند. نگارش مطلب کدوی گریوان ، باعث شد که اعطای القاب دربعضی شهرها و روستاها را به خاطر آورم. هرچند کل کل روستاها باهم کم شده وبه اندازه سالهای گذشته نیست. ولی به نظرم اعطای لقب‌های با مسما درمدارس بجنورد بیش از جای دیگر و مردم عادی نمودپیدا می‌کرد. شاید دانش‌آموزای مدارس آموخته‌هایان در خانه‌ را منتقل می‌‌‌کرده‌اند. ما گریوانیها به فیروزه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای‌ها لوشی‌خور می‌گفتیم وآنها مارا کدو‌خور صدا می‌زدند. معصوم‌زاده‌ای‌ها را مرده‌خور می‌گفتند. ارکانی‌ها را پیازخور، نیستانی‌ها را ایشکی، یزدی‌ها را گربه‌خور، بعضی روستاهای حومه‌ کسبایر را دولانه‌خور، ... نمی‌دانم نسل‌های گذشته به اندازه امروزیها به خواص کدو، خصوصا به میزان فسفر موجود در کدو آگاهی ‌داشتندو به مانند شاهان قاجار گریوانیها را ملقب به لقب کدو‌خور می‌کردند یانه؟ البته به احتمال قریب به یقیین گریوانیهائی که حساسیت به خرج داده وجبهه می‌گرفتند، به اهمیت کدوی‌های مصرفی خویش آگاهی کافی و وافی نداشته‌اند وگرنه باید به این شهرت افتخارکرده و اینگونه بیان را تبیلغی برای کدوی تولیدی خویش تلقی می‌نمودند. متاسفانه لغط نامه‌ی وزین دهخدا از این محصول استراتژیک درگریوان غافل بوده واندر باب گریوان اینگونه آورده که: گریوان ، [ گ َ ری ] (اِخ ) دهی است ازدهستان مرکزی بخش حومه ٔ شهرستان بجنورد، واقع در 18هزارگزی جنوب بجنورد و 4 هزارگزی خاور شوسه ٔ بجنوردبه میان آباد. هوای آن معتدل و دارای 1743 تن سکنه است . آب آنجا از چشمه تأمین میشود و محصول آن غلات ، بنشن و تریاک و میوه و شغل اهالی زراعت و قالیچه بافی و راه آن مالرو است . (فرهنگ جغرافیائی ایران ج 9). ملاحظه می‌فرمائید که این متن مربوط است به زمان حیات خودمرحوم علی‌اکبرخان بوده و اگر متولیان امروزی دهخدا بخواهند، مطلبشان را به‌روز نمایند، یقینا میزان اعداداشاره شده را افزایش داده و بیش از سطور فوق الذکر مطلب در خصوص گریوان خواهندنوشت.درهرصورت گریوانی‌های عزیز در شب‌های طولانی زمستان، بعدخوردن کدو وشکاندن تخمه‌های آن یادی ازجناب علی‌اکبرخان دهخدا کرده وفاتحه‌ای نثاروایثار ایشان بفرمایند.

کشاورزان عزیز، گریوانی‌های محترم، همچنان درحاشیه دیگر محصولات خود کدو به‌کارید. کاهش نزولات آسمانی ، زمستانهای طولانی و مصرف کودهای شیمیائی در رشد وباروری کدوی گریوان تاثیر گذاشته وبه اندازه سالهای قبل باکیفیت نیست ولی باز هم اگر بهترازمناطق دیگرنباشدبدترنیست.

/ 1 نظر / 7 بازدید
www.inviz.ir

moche doostatoono begirid ! www.inviz.ir